O impacto psicopedagógico do processo de ensino centrado no estudante: um estudo de caso em instituições de ensino superior da cidade de Chimoio
I Psychopedagogical Impact ye Mudzidzi-Centered Kudzidzisa Njira: Chidzidzo cheNyaya mu 2 Dzidzo Yepamusoro Yepamusoro muGuta reChimoio.
Mots-clés :
Educação, Inclusiva, Surdez, PedagogiaRésumé
O presente artigo analisa o impacto psicopedagógico do processo de ensino centrado no estudante em instituições de ensino superior da cidade de Chimoio, Moçambique. A investigação fundamenta-se nas teorias construtivistas e sócio-construtivistas da aprendizagem, com destaque para autores como Paulo Freire, Lev Vygotsky, Jean Piaget e John Dewey, que defendem a centralidade do estudante no processo educativo. Metodologicamente, o estudo adoptou uma abordagem qualitativa, recorrendo ao método de estudo de caso, envolvendo docentes e estudantes de duas instituições de ensino superior. Os dados foram recolhidos através de entrevistas semiestruturadas, questionários e observação sistemática. Os resultados indicam que o ensino centrado no estudante contribui significativamente para o aumento da motivação académica, autonomia intelectual, participação activa e aprendizagem significativa. Verificou-se ainda o desenvolvimento de competências críticas, sociais e emocionais, bem como uma maior interacção entre docentes e estudantes. Contudo, foram identificados desafios como limitações infra-estruturais, escassez de recursos didácticos, resistência à mudança metodológica e dificuldades de adaptação de alguns intervenientes. Conclui-se que o ensino centrado no estudante é uma estratégia pedagógica relevante para a melhoria da qualidade do ensino superior em Moçambique, sendo necessário investir na formação docente e na melhoria das condições institucionais.
*******
Iyi nhau inoongorora mhedzisiro yepfungwa-yekudzidzisa yekudzidzisa-inotungamirirwa ngevadzidzi muzvikoro zvepamusoro mudhorobha reChimoio, Mozambique. Tsvakurudzo iyi inoenderana ngezvidzidzo zvekuaka uye zvemagariro-zvekuaka zvekufunda, zvichikombidza vanyori vakadai saPaulo Freire, Lev Vygotsky, Jean Piaget, naJohn Dewey, vanotsigira kukosha kwemudzidzi muhurongwa hwekudzidzisa. Methodologically, kufunda kwakatora njira ye qualitative, kushandisa njira ye case study, inosanganisira vadzidzisi nevadzidzi vanobva kumasangano maviri epamusoro. Dhata yakaunganidzwa kuburikidza nekubvunzurudza kwakagadzirwa zvishoma, mibvunzo, uye kuona kwakarongeka. Zvakabudiswa zvinokhombise kuti kufundisa kunoenderana ngevadzidzi kunodetsera yaamho kuwedzera kukurudzira kwezvidzidzo, kuzvitonga kwepfungwa, kutora rutivi nekushingaira, uye kufunda kunokosha. Kukura kweunyanzvi hwekuongorora, hwemagariro, uye hwemafungiro kwakaonekwawo, uyewo kubatana kukuru pakati pevadzidzisi nevadzidzi. Asi, zvineso zvakaonekwa kudai ngekushomeka kwezviro zvekufundisa, kushomeka kwezviro zvekufundisa, kuramba kuchicha kwenjira, ngekuoma kwekujaiya kune vamweni vanobata. Zvinopedzwa ngekuti kufundisa kunoenderana ngevadzidzi ndiyo njira yakakodzera yekudzidzisa yekunasirisa kunaka kwedzidzo yepamusoro muMozambique, uye zvinodikanwa kuisa mare mukudzidzisa vadzidzisi uye kuvandudza mamiriro ezvinhu ezvikoro.
Téléchargements
Références
Biggs, J., & Tang, C. (2011). Teaching for quality learning at university (4th ed.). Open University Press.
Chavula, H. (2019). Educação superior em África: desafios e perspectivas. Editora Universitária.
Dewey, J. (1916). Democracy and education. Macmillan.
Freire, P. (1970). Pedagogia do oprimido. Paz e Terra.
Freire, P. (1996). Pedagogia da autonomia: Saberes necessários à prática educativa. Paz e Terra.
Fullan, M. (2016). The new meaning of educational change. Teachers College Press.
Goleman, D. (1995). Emotional intelligence. Bantam Books.
Gomide, P. I. C. (2013). Psicopedagogia institucional e aprendizagem. Juruá.
Lipman, M. (1991). Thinking in education. Cambridge University Press.
Matsinhe, E. A. (2022). O impacto psicopedagógico do ensino centrado no estudante na qualidade do ensino. Maputo: Moçambique.
Moran, J. M. (2015). Mudando a educação com metodologias activas. Papirus.
Nóvoa, A. (1995). Os professores e a sua formação. Dom Quixote.
Perrenoud, P. (1999). Dez novas competências para ensinar. Artmed.
Piaget, J. (1976). A formação do símbolo na criança. Zahar.
Rogers, C. R. (1969). Freedom to learn. Merrill.
Rogers, C. R. (1983). Freedom to learn for the 80s. Charles E. Merrill Publishing Company.
Tomlinson, C. A. (2001). How to differentiate instruction in mixed-ability classrooms. ASCD.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
Vygotsky, L. S. (1991). A formação social da mente. Martins Fontes.
Zerbini, T., & Kozlowski, S. W. J. (2010). Psychological perspectives in education. Springer.
Téléchargements
Publiée
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence
© NJINGA&SEPÉ: Revista Internacional de Culturas, Línguas Africanas e Brasileiras 2026

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 International.
Les auteurs qui publient dans cette revue acceptent les conditions suivantes:
Les auteurs conservent le droit d'auteur et accordent à la revue le droit de première publication, l'œuvre étant simultanément concédée sous licence Creative Commons Attribution License, qui permet le partage de l'œuvre avec reconnaissance de la paternité de l'œuvre et publication initiale dans ce magazine.
Les auteurs sont autorisés à assumer séparément des contrats supplémentaires, pour la distribution non exclusive de la version de l'ouvrage publié dans cette revue (par exemple, publication dans un référentiel institutionnel ou en tant que chapitre de livre), avec reconnaissance de la paternité et publication initiale dans cette revue.
Les auteurs sont autorisés et encouragés à publier et distribuer leurs travaux en ligne (par exemple dans des référentiels institutionnels ou sur leur page personnelle) à tout moment avant ou pendant le processus éditorial, car cela peut générer des changements productifs, ainsi que citation des travaux publiés (voir l'effet du libre accès).