O impacto psicopedagógico do processo de ensino centrado no estudante: um estudo de caso em instituições de ensino superior da cidade de Chimoio
I Psychopedagogical Impact ye Mudzidzi-Centered Kudzidzisa Njira: Chidzidzo cheNyaya mu 2 Dzidzo Yepamusoro Yepamusoro muGuta reChimoio.
Palabras clave:
Educação, Inclusiva, Surdez, PedagogiaResumen
O presente artigo analisa o impacto psicopedagógico do processo de ensino centrado no estudante em instituições de ensino superior da cidade de Chimoio, Moçambique. A investigação fundamenta-se nas teorias construtivistas e sócio-construtivistas da aprendizagem, com destaque para autores como Paulo Freire, Lev Vygotsky, Jean Piaget e John Dewey, que defendem a centralidade do estudante no processo educativo. Metodologicamente, o estudo adoptou uma abordagem qualitativa, recorrendo ao método de estudo de caso, envolvendo docentes e estudantes de duas instituições de ensino superior. Os dados foram recolhidos através de entrevistas semiestruturadas, questionários e observação sistemática. Os resultados indicam que o ensino centrado no estudante contribui significativamente para o aumento da motivação académica, autonomia intelectual, participação activa e aprendizagem significativa. Verificou-se ainda o desenvolvimento de competências críticas, sociais e emocionais, bem como uma maior interacção entre docentes e estudantes. Contudo, foram identificados desafios como limitações infra-estruturais, escassez de recursos didácticos, resistência à mudança metodológica e dificuldades de adaptação de alguns intervenientes. Conclui-se que o ensino centrado no estudante é uma estratégia pedagógica relevante para a melhoria da qualidade do ensino superior em Moçambique, sendo necessário investir na formação docente e na melhoria das condições institucionais.
*******
Iyi nhau inoongorora mhedzisiro yepfungwa-yekudzidzisa yekudzidzisa-inotungamirirwa ngevadzidzi muzvikoro zvepamusoro mudhorobha reChimoio, Mozambique. Tsvakurudzo iyi inoenderana ngezvidzidzo zvekuaka uye zvemagariro-zvekuaka zvekufunda, zvichikombidza vanyori vakadai saPaulo Freire, Lev Vygotsky, Jean Piaget, naJohn Dewey, vanotsigira kukosha kwemudzidzi muhurongwa hwekudzidzisa. Methodologically, kufunda kwakatora njira ye qualitative, kushandisa njira ye case study, inosanganisira vadzidzisi nevadzidzi vanobva kumasangano maviri epamusoro. Dhata yakaunganidzwa kuburikidza nekubvunzurudza kwakagadzirwa zvishoma, mibvunzo, uye kuona kwakarongeka. Zvakabudiswa zvinokhombise kuti kufundisa kunoenderana ngevadzidzi kunodetsera yaamho kuwedzera kukurudzira kwezvidzidzo, kuzvitonga kwepfungwa, kutora rutivi nekushingaira, uye kufunda kunokosha. Kukura kweunyanzvi hwekuongorora, hwemagariro, uye hwemafungiro kwakaonekwawo, uyewo kubatana kukuru pakati pevadzidzisi nevadzidzi. Asi, zvineso zvakaonekwa kudai ngekushomeka kwezviro zvekufundisa, kushomeka kwezviro zvekufundisa, kuramba kuchicha kwenjira, ngekuoma kwekujaiya kune vamweni vanobata. Zvinopedzwa ngekuti kufundisa kunoenderana ngevadzidzi ndiyo njira yakakodzera yekudzidzisa yekunasirisa kunaka kwedzidzo yepamusoro muMozambique, uye zvinodikanwa kuisa mare mukudzidzisa vadzidzisi uye kuvandudza mamiriro ezvinhu ezvikoro.
Descargas
Citas
Biggs, J., & Tang, C. (2011). Teaching for quality learning at university (4th ed.). Open University Press.
Chavula, H. (2019). Educação superior em África: desafios e perspectivas. Editora Universitária.
Dewey, J. (1916). Democracy and education. Macmillan.
Freire, P. (1970). Pedagogia do oprimido. Paz e Terra.
Freire, P. (1996). Pedagogia da autonomia: Saberes necessários à prática educativa. Paz e Terra.
Fullan, M. (2016). The new meaning of educational change. Teachers College Press.
Goleman, D. (1995). Emotional intelligence. Bantam Books.
Gomide, P. I. C. (2013). Psicopedagogia institucional e aprendizagem. Juruá.
Lipman, M. (1991). Thinking in education. Cambridge University Press.
Matsinhe, E. A. (2022). O impacto psicopedagógico do ensino centrado no estudante na qualidade do ensino. Maputo: Moçambique.
Moran, J. M. (2015). Mudando a educação com metodologias activas. Papirus.
Nóvoa, A. (1995). Os professores e a sua formação. Dom Quixote.
Perrenoud, P. (1999). Dez novas competências para ensinar. Artmed.
Piaget, J. (1976). A formação do símbolo na criança. Zahar.
Rogers, C. R. (1969). Freedom to learn. Merrill.
Rogers, C. R. (1983). Freedom to learn for the 80s. Charles E. Merrill Publishing Company.
Tomlinson, C. A. (2001). How to differentiate instruction in mixed-ability classrooms. ASCD.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
Vygotsky, L. S. (1991). A formação social da mente. Martins Fontes.
Zerbini, T., & Kozlowski, S. W. J. (2010). Psychological perspectives in education. Springer.
Descargas
Publicado
Cómo citar
Número
Sección
Licencia
Derechos de autor 2026 NJINGA&SEPÉ: Revista Internacional de Culturas, Línguas Africanas e Brasileiras

Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución-NoComercial-SinDerivadas 4.0.
Los autores que publican en esta revista aceptan los siguientes términos:
Los autores mantienen los derechos de autor y otorgan a la revista el derecho a la primera publicación, siendo el trabajo simultáneamente licenciado bajo la Licencia de Atribución Creative Commons, que permite compartir el trabajo con reconocimiento de la autoría del trabajo y la publicación inicial en esta revista.
Se autoriza a los autores a asumir contratos adicionales por separado, para la distribución no exclusiva de la versión del trabajo publicado en esta revista (p. Ej., Publicación en repositorio institucional o como capítulo de libro), con reconocimiento de autoría y publicación inicial en esta revista.
Se permite y se anima a los autores a publicar y distribuir su trabajo en línea (por ejemplo, en repositorios institucionales o en su página personal) en cualquier momento antes o durante el proceso editorial, ya que esto puede generar cambios productivos, así como aumentar el impacto y cita del trabajo publicado (Ver El efecto del acceso abierto).