O Contributo da Formação Pedagógica nas Práticas Docentes do Professor do Ensino Superior: Estudo de Caso de uma Universidade de Cuamba
Die Bydrae van Pedagogiese Opleiding in die Onderrigpraktyke van Hoër Onderwysprofessore: Gevallestudie van 'n Universiteit in Cuamba
Mots-clés :
formação pedagógica, ensino superior, docência universitária, Gestão de Informação, práticas pedagógicasRésumé
O presente artigo analisa o contributo da formação pedagógica nas práticas docentes no ensino superior, tomando como referência uma universidade da cidade de Cuamba, província do Niassa, Moçambique. A pesquisa parte da constatação de que, apesar do crescimento do número de cursos e docentes, a ausência de políticas institucionais de formação pedagógica tem comprometido a qualidade do ensino. A metodologia adotada foi qualitativa, de natureza exploratória, com delineamento de estudo de caso. Os instrumentos de coleta de dados incluíram entrevistas semiestruturadas e análise documental. Os resultados revelam que a formação pedagógica contribui significativamente na melhoria do desempenho do professor, e consequentemente na melhoria dos resultados de aprendizagem dos alunos. Conclui-se que a institucionalização de programas de formação pedagógica é essencial para a valorização da docência e para o desenvolvimento profissional do professor.
*******
Hierdie artikel ontleed die bydrae van pedagogiese opleiding tot onderrigpraktyke in hoër onderwys, met as verwysing 'n universiteit in die stad Cuamba, Niassa-provinsie, Mosambiek. Die navorsing is gebaseer op die waarneming dat, ten spyte van die groei in die aantal kursusse en onderwysers, die afwesigheid van institusionele beleide vir pedagogiese opleiding die kwaliteit van onderrig benadeel het. Die metodologie wat aangeneem is, was kwalitatief, verkennend van aard, met 'n gevallestudie-ontwerp. Data-insamelingsinstrumente het semi-gestruktureerde onderhoude en dokumentêre analise ingesluit. Die resultate toon dat pedagogiese opleiding aansienlik bydra tot die verbetering van onderwyserprestasie, en gevolglik tot die verbetering van studente se leeruitkomste. Daar word tot die gevolgtrekking gekom dat die institusionalisering van pedagogiese opleidingsprogramme noodsaaklik is vir die valorisering van onderrig en vir die professionele ontwikkeling van die onderwyser.
Téléchargements
Références
Alarcão, I. (2001). Professores reflexivos em uma escola reflexiva. São Paulo: Cortez.
Bardin, L. (2016). Análise de conteúdo. São Paulo: Edições 70.
Freire, P. (1996). Pedagogia da autonomia: Saberes necessários à prática educativa. São Paulo: Paz e Terra.
Imbernón, F. (2010). Formação docente e profissional: formar-se para a mudança e a incerteza. São Paulo: Cortez.
Libâneo, J. C. (2013). Didática. São Paulo: Cortez.
Masetto, M. T. (2012). Docência na universidade. São Paulo: Papirus.
Moran, J. M. (2015). Metodologias ativas para uma educação inovadora. São Paulo: Papirus.
Nóvoa, A. (Org.). (1992). Os professores e a sua formação. Lisboa: Dom Quixote.
Pimenta, S. G., & Anastasiou, L. G. C. (2002). Docência no ensino superior. São Paulo: Cortez.
Saviani, D. (2008). Educação: do senso comum à consciência filosófica. São Paulo: Autores Associados.
Shulman, L. S. (1987). Knowledge and teaching: Foundations of the new reform. Harvard Educational Review, 57(1), 1–22.
Tardif, M. (2002). Saberes docentes e formação profissional. Petrópolis, RJ: Vozes.
Zeichner, K. (1993). Educando os educadores. In A. Nóvoa (Org.), Os professores e a sua formação. Lisboa: Dom Quixote.
Téléchargements
Publiée
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence
© NJINGA&SEPÉ: Revista Internacional de Culturas, Línguas Africanas e Brasileiras 2026

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 International.
Les auteurs qui publient dans cette revue acceptent les conditions suivantes:
Les auteurs conservent le droit d'auteur et accordent à la revue le droit de première publication, l'œuvre étant simultanément concédée sous licence Creative Commons Attribution License, qui permet le partage de l'œuvre avec reconnaissance de la paternité de l'œuvre et publication initiale dans ce magazine.
Les auteurs sont autorisés à assumer séparément des contrats supplémentaires, pour la distribution non exclusive de la version de l'ouvrage publié dans cette revue (par exemple, publication dans un référentiel institutionnel ou en tant que chapitre de livre), avec reconnaissance de la paternité et publication initiale dans cette revue.
Les auteurs sont autorisés et encouragés à publier et distribuer leurs travaux en ligne (par exemple dans des référentiels institutionnels ou sur leur page personnelle) à tout moment avant ou pendant le processus éditorial, car cela peut générer des changements productifs, ainsi que citation des travaux publiés (voir l'effet du libre accès).