Necessidades formativas de professores que atuam na educação básica: Estudo comparativo entre Portugal e Brasil
Professional development needs of teachers working in basic education: A comparative study between Portugal and Brazil
Palabras clave:
Formação de professores, Educação básica, Portugal, BrasilResumen
Este artigo tem como objetivo investigar as necessidades formativas de professores que atuam na educação básica, realizando uma comparação entre os contextos de Portugal e Brasil. A formação contínua dos professores é fundamental para a melhoria da qualidade da educação, especialmente diante dos desafios atuais que incluem as mudanças tecnológicas e as demandas de inclusão. A metodologia adotada foi uma revisão de literatura, analisando estudos publicados entre 2020 e 2024, que abordam as políticas educacionais, programas de formação e as principais dificuldades enfrentadas pelos docentes nos dois países. Os resultados indicam que, tanto em Portugal quanto no Brasil, há uma necessidade crescente de capacitação voltada para o uso de novas tecnologias educacionais, práticas inclusivas e gestão de sala de aula em contextos diversificados. Além disso, destaca-se a importância de programas formativos que considerem as especificidades culturais e socioeconômicas de cada país, promovendo uma formação que seja tanto contextualizada quanto adaptável às realidades locais. A conclusão aponta para a necessidade de políticas públicas mais robustas que incentivem a formação contínua e que criem condições adequadas para o desenvolvimento profissional dos professores.
*******
Es tarbadju tene suma objetivu investiga necessidadis formativus de pursorris ki ta tarbadja na ciculo, nunde ki fasidu um comparason entri realidadi di Portugal ku Brasil. Prucessu di Formason di Prussoris i importante pa mindjoria manera di educason, ainda mais dianti di disafios di tempu suma mudança tecnológico i suma tambi pa incluson. Metodologia i um revison di literatura ku analisa studos ku publicado na 2020 a 2024, ku sta na fala di politicas educacionais, programas di fomason, ku principal dificuldades ku pursores ta infrenta na e dus terra, I tene tchio necessidadi di capacitason pa uso de tecnologia educacional, praticas di incluson i organzason di diversidade na scola, suma tambi importância di programas formativos ku ta leba em considerason realidade cultural i socioeconomico di cada pais, pa pudi na um formason ku na adapta a realidade local de cada terra. Fim di tarbadju na mostra necessidade di politicas publicas mas forti ki na incentiva formason di prussoris ku bom condisons di tarbadju pa pudi djuda na se desenvolvimento profissional.
Descargas
Citas
AGUIAR, Márcia; TUTTMAN, Malvina T. Políticas educacionais no Brasil e a Base Nacional Comum Curricular: disputas de projetos. Em Aberto, v. 33, n. 107, 2020.
ALMEIDA, Elaine Vieira de; CANTUÁRIA, Laiane Lima dos Santos; GOULART, Joana Corrêa. Os avanços tecnológicos no século XXI: desafios para os professores na sala de aula. REEDUC-Revista de Estudos em Educação (2675-4681), v. 7, n. 2, p. 296-322, 2021.
ALVES, Ines; CAMPOS PINTO, Paula; PINTO, Teresa Janela. Developing inclusive education in Portugal: Evidence and challenges. Prospects, v. 49, n. 3, p. 281-296, 2020.
ARRUDA, Eucidio Pimenta; MILL, Daniel. Tecnologias digitais, formação de professores e de pesquisadores na pós-graduação: relações entre as iniciativas brasileiras e internacionais. Educação UFSM, v. 46, 2021.
BORGES, Carline Santos; SOUSA, Cleyton Santana de. Necessidades formativas em Educação Especial: análise das demandas do contexto escolar e dos professores a partir da literatura. ARTEFACTUM-Revista de estudos em Linguagens e Tecnologia, v. 19, n. 1, 2020.
CARVALHO, Floraci Mariano de; FARIAS, André Leite de; BRITO, Renato de Oliveira. Formação continuada em tempos de pandemia da Covid-19: desafios e perspectivas de professores para o ensino pós-pandemia. Research, Society and Development, v. 10, n. 6, p. e15510615218-e15510615218, 2021.
CASTRO, Franciana Carneiro de; FIORENTINI, Dario. Formação docente em matemática para os primeiros anos da escolarização: estudo comparativo Brasil- Portugal. Revista Internacional de Educação Superior, v. 7, n. 1, p. 17, 2021.
DA CRUZ, Nathanael; NETO, Silva; LOPES, Silvana Fernandes. Política educacional em retalhos: A CAPES e a formação de professores da educação básica no Brasil. Editora Oficina Universitária, 2021
Descargas
Publicado
Cómo citar
Número
Sección
Licencia
Derechos de autor 2026 NJINGA&SEPÉ: Revista Internacional de Culturas, Línguas Africanas e Brasileiras

Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución-NoComercial-SinDerivadas 4.0.
Los autores que publican en esta revista aceptan los siguientes términos:
Los autores mantienen los derechos de autor y otorgan a la revista el derecho a la primera publicación, siendo el trabajo simultáneamente licenciado bajo la Licencia de Atribución Creative Commons, que permite compartir el trabajo con reconocimiento de la autoría del trabajo y la publicación inicial en esta revista.
Se autoriza a los autores a asumir contratos adicionales por separado, para la distribución no exclusiva de la versión del trabajo publicado en esta revista (p. Ej., Publicación en repositorio institucional o como capítulo de libro), con reconocimiento de autoría y publicación inicial en esta revista.
Se permite y se anima a los autores a publicar y distribuir su trabajo en línea (por ejemplo, en repositorios institucionales o en su página personal) en cualquier momento antes o durante el proceso editorial, ya que esto puede generar cambios productivos, así como aumentar el impacto y cita del trabajo publicado (Ver El efecto del acceso abierto).